My mamy swoją „złotą polską jesień” a Portugalczycy nazywają ten listopadowy okres „latem świętego Marcina”. My zwykle o tej porze roku mamy jesienną deprechę. A tam – w dzień 28 C, wieczorem 22-25C, czyli pogoda jak latem, tyle, że .....po 17 robi się ciemno.

Krótki dzień i letnia pogoda dawały uczucie jakiegoś odrealnienia. W Lizbonie jest jeszcze jeden „czynnik odrealniający” – przez środek miasta przechodzi skarpa o wysokości 4-5 pięter. Niektóre ulice kończą się ślepo obok zabytkowych wind sprzed stu lat wywożących na górny poziom, a niektóre pną się pod kątem 30-35 stopni. I po tych stromych, zabytkowych uliczkach jeżdżą wahadłowo tramwaje na trójkątnych podwoziach.

Byłem tam 3 dni, wolne miałem tylko wieczory i włóczyłem się po mieście nocami. Znam właściwie tylko nocną Lizbonę. Ponieważ lubię wsiąknąć w miasto i poczuć jego klimat, podobają mi się takie miejsca jak np. zapuszczone zaułki Barri Gotic w Barcelonie, klaustrofobiczne kaniony ulic średniowiecznego getta w Gironie, czy zaułki starej Lizbony właśnie.

Kolega, z którym tam byłem miał takie samo podejście. Mówi – chodź, pójdziemy do jakiejś prywatnej podrzędnej knajpy w jakimś zaułku, zjemy jak tutejsi, poczujemy klimat. No więc poszliśmy na ukos pod górę przez stare miasto. Trafiliśmy do jakiejś knajpki z 5 stolikami przy takiej ukośnej ulicy; szef kuchni, kelner i właściciel w jednej osobie znał tylko portugalski, w kwestii menu dogadaliśmy się tylko że bierzemy „fish” (jedyne słowo, które wspólnie znaliśmy - my i gospodarz) i wino „tinto de la casa” (chociaż to też nie po portugalsku....). Dostaliśmy dziwną zupę, w której pływały jakieś kawałki głowonoga – nawet nie wiem co jadłem. Okazało się, że "fish" znaczy mniej więcej tyle co "wyjęte z wody" ;-)

Po tym „tinto” ulica przez szybę wydawała się jeszcze bardziej ukośna i te tramwaje przejeżdżające na ukos jeszcze bardziej nierzeczywiste. Obok siedzieli robotnicy, którym po fajrancie nie spieszyło się do domu. W końcu....”-obrigado”, „-obrigado”, i klimatyczny wieczór się skończył.......

Taka była pierwsza noc w Lizbonie. Drugą noc spędziliśmy na spacerach po Alfamie. Jest taka dzielnica w Lizbonie która nie cieszy się dobrą sławą ale jest bardzo urokliwa. Jest w człowieku jakiś taki wewnętrzny mechanizm, że będąc z daleka od domu, będąc nie do końca świadomym potencjalnego niebezpieczeństwa, potrafi je zignorować i zauroczyć się jakimś podłym zakątkiem. Czasem przemknie myśl „są takie miejsca w moim mieście; nigdy bym tam nie poszedł”, ale przecież teraz zwiedza się niezwykłe okolice ;-)
Trochę tak właśnie było z Alfamą. To jest ogólnie rzecz ujmując biedna dzielnica, za dnia urocza, nocą dla obcych może okazać się szorstka. Nam się jednak udało, nic złego nas nie spotkało.

Alfama - dzielnica starych kamienic, wąskich, krętych uliczek położona na wzgórzach. Te uliczki wiją się, biegną ostro pod górę, zamieniają się w schodki, krzyżują się pod kątem ostrym itp. Ponieważ to wszystko jest położone na (nie pamiętam już) jednym lub kilku wzgórzach, to nigdy nie wiadomo, czy uliczka biegnąca łukiem i ginąca za rogiem kamienicy, za zakrętem biegnie dalej do góry, czy tak samo ostro w dół. A może ulicy już tam nie ma, tylko szerokie na 2 metry schody? Kiedy się stanie w takim miejscu, że widać narożnik domu, który ma np.70 stopni, po lewej ulicę biegnącą w górę pod kątem 30 stopni a po prawej biegnącą pod takim samym kątem w dół, to ma się wrażenie jakiegoś skrzywienia perspektywy. Brakuje tylko półpłynnych zegarów zwisających z parapetów. Dodatkowo krajobrazowi Alfamy niezwykłości dodają ruiny zamku na szczycie wzgórza.

Błądząc po tych zaułkach i labiryntach i szukając takich miejsc, w których jeszcze nie byliśmy, natknęliśmy się na tę samą grupkę robotników, których widzieliśmy w knajpie poprzedniego dnia - chyba szukali lokalu. Poczułem się jakbym był u siebie i spotkał znajomych ;-)

Jeszcze parę słów o języku portugalskim, który jest dla mnie niezwykle piękny, między innymi dlatego, że go nie rozumiem. ...Te miękkie „sz” i „cz”, te głoski, pojawiające się co chwilę w różnych wyrazach, niby twarde, a w ich ustach miękkie, po prostu pieszczą uszy. Właśnie pieszczą ;-) A kiedy mówi kobieta... A kiedy kobieta śpiewa... Zwłaszcza Fado…

Oczywiście zdjęcia nie pochodzą sprzed kilkunastu lat. Udało mi się wrócić do Lizbony w 2011 roku. Tym razem, wiosną, Alfama nocą pachniała kwiatami drzew pomarańczowych. Odżyły wspomnienia, udało się odwiedzić te same miejsca, przedeptać te same uliczki. Ale Lizbona się nie nudzi, Lizbona wciąga. W kwietniu jadę ponownie.

Lisboa - obrigado...